Trang chủ Tin tức & Sự kiện Tin tức & Sự kiện “Phong trào Đông Du” và niềm tự hào của Bộ môn Tự động hóa công nghiệp

“Phong trào Đông Du” và niềm tự hào của Bộ môn Tự động hóa công nghiệp

Năm 1996, một nữ giáo viên của Bộ môn Tự động hóa công nghiệp - Trường ĐH Bách khoa Hà Nội mở đầu sang Nhật Bản làm nghiên cứu sinh, vài năm sau đó lần lượt các cán bộ khác của bộ môn cũng “lên đường” sang Nhật để học tập và nghiên cứu. Từ năm 2013 đến nay như bước vào một giai đoạn “sầm uất” hơn của “phong trào Đông Du” với nhiều cán bộ trẻ của Bộ môn Tự động hóa công nghiệp liên tục đến Nhật Bản. Điều này đã góp phần tạo nên tập thể cán bộ giáo viên vững mạnh của một bộ môn có chuyên ngành quan trọng đối với sự nghiệp công nghiệp hóa - hiện đại hóa đất nước. Nhân ngày Hiến chương nhà giáo Việt Nam - 20/11, chúng tôi muốn nhắc đến họ như một niềm tự hào của Bộ môn Tự động hóa công nghiệp.

altHơn một nửa giáo viên trong hình từng tu nghiệp tại Nhật Bản đã trở về gắn bó với bộ môn Tự động hóa công nghiệp, có người đang trong thời hạn học tập và nghiên cứu. Ảnh Trà Giang

Bộ môn Tự động hóa công nghiệp ra đời cách đây 55 năm trong thời kỳ miền Bắc đang bước vào quá trình xây dựng Xã hội chủ nghĩa. Giai đoạn từ năm 1996 đến nay hoạt động của bộ môn gắn liền với sự phát triển công nghiệp nhanh chóng của nước ta đặt ra cho bộ môn nhiệm vụ to lớn là làm thế nào để các kỹ sư Tự động hóa Trường Đại học Bách khoa Hà Nội khi ra trường có đủ trình độ đáp ứng được yêu cầu công cuộc hiện đại hóa nền công nghiệp của nước nhà. Do đó, bộ môn rất chú trọng đội ngũ cán bộ giảng dạy, đã cử nhiều thầy cô đi học nghiên cứu sinh, thực tập sinh ở các trường tiên tiến trên thế giới và đi học các khóa đào tạo ngắn hạn của các hãng nước ngoài tổ chức. Năm 1996, cô giáo Nguyễn Phạm Thục Anh là người đầu tiên được bộ môn cử sang Nhật Bản học tập. Nơi cô đến lúc đó là Đại học Ritsumeikan. Nhiều cơ duyên đã dẫn cô Thục Anh chọn nội dung nghiên cứu về robot (điều khiển Robot dạng ngón tay), vào lúc trào lưu robot đang bùng nổ ở Nhật còn ở Việt Nam thì vẫn còn mới mẻ. Cho đến nay cô giáo Nguyễn Phạm Thục Anh cũng là nữ giáo viên đầu tiên và duy nhất của Bộ môn đặt chân đến Nhật Bản học tập và nghiên cứu. Những kiến thức học hỏi được từ 1996 - 2002 tại Nhật Bản đã giúp cô Thục Anh tiếp tục các nghiên cứu và giảng dạy tại Bộ môn Tự động hóa công nghiệp. Tiếp nối cô giáo Thục Anh là một số cán bộ khác của bộ môn thuộc thế hệ 6X, 7X tiếp tục đến với Nhật Bản. Trong đó, nổi bật nhất có thể kể đến thầy giáo Tạ Cao Minh. Năm 1998, sau khi bảo vệ thành công luận án tiến sĩ tại Đại học Laval, Canada, TS. Tạ Cao Minh đã sang Nhật làm postdoc (nghiên cứu sau tiến sĩ) tại Đại học Kyushu với đề tài nghiên cứu điều khiển thang máy không dây sử dụng động cơ đồng bộ tuyến tính. Trong 1 năm tại Đại học Kyushu TS. Tạ Cao Minh đã điều khiển thang máy thành công và đề xuất giải quyết một trong những vấn đề khó khăn nhất của điều khiển chuyển động cho hệ truyền động thang máy không dây là tính bền vững dưới tác động của nhiễu tải. Với thành công này, tên của một thầy giáo đến từ Việt Nam đã được lưu trong kỷ yếu của ĐH Kyushu như một nhà khoa học nước ngoài xuất sắc đã làm việc tại trường. Sau Lab của giáo sư Yoshida tại đại học Kyushu, TS. Tạ Cao Minh đã chuyển tới làm việc tại Lab của GS. Hori tại Đại học Tokyo tập trung các nghiên cứu về ô tô điện. Tại đây, đã có nhiều phương pháp nghiên cứu được TS. Tạ Cao Minh đề xuất và được đánh giá cao như phương pháp "Tối ưu hiệu suất dùng Tỷ lệ vàng" để nâng cao hiệu suất của động cơ điện; điều khiển động cơ không dùng cảm biến tốc độ. Kết thúc thời gian 2 năm làm postdoc tại Đại học Tokyo, TS. Tạ Cao Minh nhận lời đề nghị làm việc tại Phòng Nguyên cứu và Phát triển (R&D), Công ty Trợ lái điện, Tập đoàn NSK, Nhật Bản trong thời gian 3 năm. Tại đây, ông đã có 14 bằng sáng chế được công nhận.

 Năm 2004, trở về công tác tại Bộ môn Tự động hóa công nghiệp và thành lập Trung tâm Nghiên cứu Ứng dụng và Sáng tạo Công nghệ (CTI) năm 2009. Những sinh viên do ông hướng dẫn đã bắt đầu công bố được những bài báo khoa học tại các hội nghị quốc tế từ năm 2007 đến nay. Ngoài ra, kế thừa những kết quả nghiên cứu tại nước ngoài, PGS. TS Tạ Cao Minh còn chủ trì Đề tài cấp Nhà nước KC03.08/11-15 "Nghiên cứu thiết kế chế tạo hệ truyền động và điều khiển cho ô tô điện" đã được nghiệm thu thành công cuối năm 2015, làm tiền đề cho những nghiên cứu tiếp theo về xe điện tại Việt Nam.

alt

Với những kết quả nghiên cứu trong lĩnh vực động cơ điện của ông trong suốt 25 năm, đặc biệt là trong khoảng thời gian ở Nhật Bản, ngày 3/9/2017 tại Kyoto, PGS.TS. Tạ Cao Minh (đứng thứ 3 từ phải vào) đã vinh dự được nhận Giải thưởng Nagamori 2017 (Nagamori Award - thuộc Quỹ Nagamori của Tập đoàn Nidec Nhật Bản) cùng 7 nhà khoa học quốc tế khác. - ảnh: Quỹ Nagamori

 Thầy giáo Nguyễn Quang Địch, Phạm Việt Phương, Dương Minh Đức là những người nối tiếp nhau đến với đất nước mặt trời mọc để học tập và nghiên cứu. Kết thúc chương trình, họ trở về bộ môn tiếp tục công tác chuyên môn của mình. Sau hàng chục năm, nay TS. Nguyễn Quang Địch không chỉ là giảng viên cốt cán của bộ môn mà còn đảm nhiệm vai trò là Viện trưởng Viện Kỹ thuật Điều khiển và Tự động hóa - đơn vị có nhiều hoạt động bổ trợ cho công tác giảng dạy và nghiên cứu khoa học của bộ môn. TS. Phạm Việt Phương nay còn là Viện phó Viện Đào tạo liên tục của Trường ĐH Bách khoa Hà Nội. Sự phát huy của họ không chỉ là đảm nhiệm công tác chuyên môn giảng dạy tại bộ môn mà còn là những người giữ vai trò quản lý trong công tác hoạt động của nhà trường.

alt

Tháng 9/2017, những NCS đã từng tu nghiệp tại Nhật Bản và một số NCS đang tu nghiệp tại đây đã có dịp tổ chức seminar khoa học giới thiệu về các nghiên cứu của mình tại Bộ môn Tự động hóa công nghiệp. Ảnh Trà Giang

Với một môi trường nghiên cứu lý tưởng, Nhật Bản tiếp tục là nơi thu hút các NCS của Việt Nam tham gia. Trong những năm 2010s, Bộ môn Tự động hóa công nghiệp lại tiếp tục “phong trào Đông Du” mới với các cán bộ thuộc thế hệ 8X. Cho đến nay, trong số 5 cán bộ trẻ đi học tập nghiên cứu tại Nhật Bản đã có 2 người bảo vệ thành công luận án tiến sĩ của mình. TS. Nguyễn Kiên Trung là một gương mặt sáng giá trong đó. Với đề tài nghiên cứu truyền điện không dây, một hướng đi hoàn toàn mới mẻ và khó bởi ở Việt Nam hầu như chưa có nghiên cứu chuyên sâu về vấn đề này. Trên thế giới đã những nghiên cứu về lĩnh vực này, nhưng kết quả vẫn còn nhiều hạn chế. Tháng 9 năm 2016, NCS. Nguyễn Kiên Trung đã bảo vệ xuất sắc đề tài nghiên cứu này. Trong 3 năm làm nghiên cứu sinh, tác giả Nguyễn Kiên Trung đã viết bài và trình bày nghiên cứu của mình tại 12 hội thảo chuyên ngành về điện tử công suất trên thế giới. Với kết quả nghiên cứu tốt, tác giả đã 4 lần được nhận giải thưởng bài báo khoa học xuất sắc trong các hội nghị liên quan đến điện tử công suất và đã được đăng 3 bài báo về các nghiên cứu của mình trên các tạp chí uy tín thế giới về điện tử công suất.

Chính kết quả vượt trội trên giúp nghiên cứu của anh nằm trong top đầu các nghiên cứu trên thế giới về truyền điện không dây.Nhiều doanh nghiệp tại Nhật cũng đã tha thiết được hợp tác với tân tiến sỹ để phát triển giải pháp công nghệ từ luận án tiến sĩ của anh.

Vẫn giữ nguyên lời hứa tiếp tục công việc là giảng viên tại Bộ môn Tự động hóa công nghiệp để “truyền cảm hứng học tập và làm việc của người Nhật cho sinh viên Việt Nam” và mong muốn góp công sức tạo nên sản phẩm made in Vietnam nên hiện nay tiến sĩ trẻ Nguyễn Kiên Trung đã trở về bộ môn công tác.

Hiện tại, ngoài tân tiến sĩ Nguyễn Duy Đỉnh vừa bảo vệ xuất sắc luận án (với đề tài Điều chế và điều khiển máy biến áp bán dẫn) đang ở lại tiếp tục làm postdoc, thì các NCS đang tiếp tục hoàn thành nhiệm vụ tại Nhật Bản đều đi vào các lĩnh vực nghiên cứu mới mẻ và hữu ích trong cuộc sống như “Hệ thống phục hồi chức năng cho bệnh nhân bị đột quỵ, chấn thương cột sống sử dụng cơ nhân tạo” (NCS. Đào Quý Thịnh), “Nghiên cứu điều khiển vị trí chính xác cỡ micro/nano mét cho các cơ cấu chấp hành dựa trên hiệu ứng áp điện ngược” (NCS. Nguyễn Mạnh Linh).

“Các nghiên cứu của NCS đều rất mới và gần gũi với cuộc sống cũng như sát với nội dung đào tạo hiện nay của bộ môn nên phục vụ tốt cho các đào tạo chuyên sâu, nghiên cứu chuyên sâu của các NCS tại bộ môn. Các cán bộ trở về từ Nhật Bản hiện đang phát huy rất tốt năng lực của mình tại bộ môn như truyền đạt được kinh nghiệm trong tổ chức hoạt động nghiên cứu ở phòng thí nghiệm như thế nào cho hiệu quả, cách thức viết bài báo công bố quốc tế. Họ cũng là người giữ được mối quan hệ với các giáo sư đã từng làm việc cùng để tạo cầu nối hợp tác quốc tế, bổ trợ cho bộ môn rất tốt. Trong 3 năm liên tục bộ môn luôn có các chương trình seminar khoa học với các đại học từ Nhật Bản”. PGS. Trần Trọng Minh, Trưởng Bộ môn Tự động hóa công nghiệp cho biết và nhấn mạnh “Chúng tôi hy vọng trong tương lai các kết quả sẽ còn cụ thể hơn, và các giảng viên của bộ môn có thể cùng phối hợp với các nhà khoa học Nhật Bản công bố các kết quả nghiên cứu mới”.

alt

Hội thảo CABKV2017 được tổ chức tại Tokyo lần đầu vào tháng 3 năm 2017 là nơi giao lưu của các cựu sinh viên bách khoa làm việc và nghiên cứu trong lĩnh vực tự động hóa tại Nhật. Ảnh do NCS tại Nhật Bản cung cấp

Chặng đường 55 năm với sự đóng góp của nhiều thế hệ thầy cô giáo đã tạo nên một tập thể cán bộ giáo viên vững vàng về chuyên môn và nhiệt huyết trong đó có 10 thành viên tu nghiệp từ Nhật Bản. Chính đội ngũ các thầy cô đã nhanh chóng cập nhật được các kiến thức mới và tiến hành đổi mới giáo trình đào tạo. Các kỹ sư Tự động hóa do bộ môn đào tạo đã đóng vai trò chủ chốt trong các nhà máy hiện đại. Hiện nay, Tự động hóa tiếp tục là một trong những ngành thu hút sinh viên đứng hàng đầu trong Trường ĐHBKHN. Tỷ lệ kỹ sư tốt nghiệp loại khá giỏi luôn luôn chiếm khoảng từ 20 đến 25%. PGS. Trần Trọng Minh cho rằng qua quá trình xây dựng và phát triển Bộ môn Tự động hóa công nghiệp của Trường ĐHBKHN cho thấy bài học thành công trong sự nghiệp đào tạo và nghiên cứu khoa học chính là nâng cao trình độ cán bộ giảng dạy của bộ môn.

Trong dịp kỷ niệm 55 năm bộ môn (tháng 5/2017), PGS. TS. Trần Trọng Minh đã khẳng định: Với nguồn lực như vậy, bộ môn sẵn sàng tham gia đăng ký và thực hiện các đề tài cấp nhà nước để tiến hành những nghiên cứu chuyên sâu các sản phẩm khoa học công nghệ ở cấp cao, tương đối hoàn chỉnh, có thể đưa ra thực tế phục vụ công nghiệp. Bộ môn cũng tích cực đăng ký tham gia đề tài khoa học ở các cấp cơ sở, cấp bộ, cấp trường để cho những cán bộ trẻ tích lũy năng lực khoa học của mình. Đặc biệt là các đề tài chuyển giao công nghệ tại các cơ sở công nghiệp trong cả nước. Đây là một hoạt động truyền thống thế mạnh của bộ môn từ ngày thành lập và cũng là mục tiêu lâu dài để bộ môn gắn kết giữa lý thuyết, công tác giảng dạy với thực tiễn công nghiệp. 

      Tạp chí Tự động hóa ngày nay số tháng 11

                                   


Newer news items:
Older news items:

 
Chủ nhật, 17 Tháng 12 2017

Mới cập nhật

Tìm kiếm

Quảng cáo&Liên kết