Trang chủ Tin tức & Sự kiện Tin tức & Sự kiện Nghiên cứu khoa học - nền tảng phát triển trường đại học nghiên cứu

Nghiên cứu khoa học - nền tảng phát triển trường đại học nghiên cứu

Việc xây dựng mô hình trường đại học nghiên cứu tự chủ đã trở thành xu hướng phát triển tất yếu và là gốc rễ trong đổi mới lĩnh vực nghiên cứu khoa học(NCKH). Bởi tự chủ trong nghiên cứu tại đại học là điều kiện cần thiết để thực hiện các phương thức quản trị đại học tiên tiến nhằm cải tiến và nâng cao chất lượng đào tạo.

Nằm trong chuỗi hoạt động chào mừng ngày Khoa học Công nghệ (KHCN) Việt Nam (18/5), sáng ngày 17/5/2019, tại trường Đại học Bách khoa Hà Nội (ĐHBKHN) diễn ra “Toạ đàm về hoạt động khoa học công nghệ nhằm phát triển trường đại học nghiên cứu trong điều kiện tự chủ”, do Mạng lưới Cựu sinh viên ĐHBKHN tổ chức. Tại hội thảo, ghi nhận một số kiến nghị của cựu sinh viên trường ĐHBKHN: Để trở thành trường đại học nghiên cứu tự chủ thì nguồn đầu tư cho hoạt động NCKH yêu cầu phải dựa trên sản phẩm nghiên cứu có tác động lâu dài và có tính bền vững.

Ở Việt Nam, hầu hết các công bố quốc tế, bằng sáng chế, các công nghệ mới đều xuất phát từ Viện nghiên cứu, nhưng tại các nước phát triển lại xuất phát từ trường đại học. Điều này cho thấy việc đào tạo phát triển giáo dục góp phần nâng cao các công trình nghiên cứu mà xuất phát điểm là trường đại học. Đây là nơi cần thúc đẩy sự sáng tạo, phát triển khả năng sáng chế và đưa ra các công trình thực nghiệm được công nhận có hiệu quả.

alt

TS.Nguyễn Quân - Nguyên Bộ trưởng Bộ KHCN, Chủ tịch Hội tự động hóa Việt Nam, Chủ tịch Mạng lưới Cựu sinh viên ĐHBKHN phát biểu tại Hội thảo

“Trường đại học của các nước trên thế giới là nơi hội tụ những người giỏi nhất như các Giáo sư, Tiến sĩ, Thạc sĩ, cán bộ nghiên cứu chuyên nghiệp nên nền tảng nghiên cứu của họ rất mạnh. Trường đại học tại Việt Nam cần nỗ lực hơn nhiều lần các quốc gia khác vì xuất phát điểm của chúng ta rất thấp”, TS.Nguyễn Quân - Nguyên Bộ trưởng Bộ KHCN, Chủ tịch Hội tự động hóa Việt Nam, Chủ tịch Mạng lưới Cựu sinh viên ĐHBKHN cho biết.

Hiện nay, trường ĐHBKHN cùng hai trường khác được Bộ Giáo dục và Đào tạo giao cho thí điểm về tự chủ NCKH trong trường đại học. Về tự chủ, TS.Nguyễn Quân đưa ra các quan điểm: Những người làm về tài chính, hầu hết đều cho rằng tự chủ tức là nhà nước không còn hỗ trợ mà nhà trường phải tự chăm lo hết từ khoản chi thường xuyên, trả lương, trang bị phòng thí nghiệm, xây dựng cơ sở vật chất, giảng đường, đồng bộ máy cho đến chi đầu tư.

Tuy nhiên, theo TS.Nguyễn Quân cũng như các cựu sinh viên trường ĐHBKHN đều cho rằng tư duy như vậy không chính xác: Tự chủ tức là nhà nước vẫn phải chăm lo, chỉ chi thường xuyên có thể giảm dần và đơn vị nào tự chủ càng tốt thì đầu tư phát triển càng lớn. Chính vì vậy, để đem lại nguồn đầu tư, hỗ trợ cho đào tạo của các trường đại học cần thông qua hoạt động NCKH, ứng dụng, triển khai chuyển giao công nghệ. Khi đó sẽ thu được nguồn tài chính từ việc nhà nước thông qua đấu thầu tuyển chọn các đề tài khoa học, dự án công nghệ. Bên cạnh đó, còn có thể thông qua trong việc giúp các doanh nghiệp giải quyết vấn đề về đổi mới công nghệ, sản xuất.

Tại hội thảo, GS.Huỳnh Trung Hải - trưởng phòng QLNC, ĐHBKHN đưa ra quan điểm: Cần xây dựng và triển khai chính sách thu hút, khuyến khích, tôn vinh và đãi ngộ các nhà khoa học của trường; Hỗ trợ về lương và kinh phí nghiên cứu khởi đầu đối với Tiến sĩ mới về trường làm việc; Có đề án thu hút chuyên gia, nhà khoa học xuất sắc trong và ngoài nước tới trường làm việc và hợp tác và thành lập ban cố vấn khoa học tại các đơn vị chuyên môn với sự tham gia của các học giả quốc tế có uy tín.

Đồng quan điểm với GS.Huỳnh Trung Hải, GS.Lê Anh Tuấn - Viện trưởng, Viện cơ khí động lực trường ĐHBKHN đưa thêm một số ý kiến: Cần tái cơ cấu các khoa, viện để triển khai áp dụng mô hình phân cấp tự chủ toàn diện dựa trên nền tảng hệ thống giám sát, kiểm soát chặt chẽ. Cùng với đó tổ chức xây dựng các hướng nghiên cứu, nhóm nghiên cứu trong việc định hướng và thúc đẩy hoạt động NCKH.

Đề xuất về phương án phát triển NCKH, PGS.Hoàng Minh Sơn - Hiệu trưởng trường ĐHBKHN đưa ra một số ý kiến, giải pháp: Xây dựng các phòng thí nghiệm chung cùng với việc gắn chặt công tác nghiên cứu với đào tạo; Xây dựng định hướng nghiên cứu tập trung vào 4 lĩnh vực liên quan đến công nghệ dữ liệu và hệ thống thông minh, năng lượng và môi trường bền vững, vật liệu mới, khoa học sức khỏe và sự sống. Qua đó phải phát huy được tối đa năng lực của đội ngũ cán bộ giảng dạy, nghiên cứu tại trường. Theo đó, nhà nước cần để trường là đơn vị dự toán cấp I về KHCN, trực tiếp nhận dự toán ngân sách sự nghiệp KHCN và có những chính sách về kinh phí phù hợp theo hình thức gói dựa trên đánh giá năng lực và cam kết sản phẩm, bao gồm cả kinh phí tăng cường năng lực nghiên cứu và kinh phí đào tạo.

TS.Nguyễn Đình Hậu - Vụ trưởng Vụ KH&CN các ngành kinh tế - kỹ thuật, Bộ KH&CN đưa ra phương án: Đối với các cơ quan quản lý cần mở rộng quan hệ quốc tế về gắn kết đào tạo đại học, trên đại học và NCKH, cùng với đó tăng cường hoạt động cung cấp, hỗ trợ thông tin quốc tế giúp các trường tìm kiếm đối tác KH&CN nước ngoài. Qua đó, có thể thu hút các nhà khoa học ngoại kiều tham gia giảng dạy, đào tạo tại các trường đại học và viện nghiên cứu ở trong nước nhằm tranh thủ nguồn nhân lực có trình độ cao cùng hỗ trợ để trường có phát triển hiệu quả, phù hợp với thực tế của Việt Nam.

alt

TS.Nguyễn Đình Hậu phát biểu tại Hội thảo

Đối với trường ĐHBKHN cũng như các trường đại học kỹ thuật khác, việc định hướng mục tiêu trở thành đại học nghiên cứu có uy tín là một trong những nhiệm vụ cấp bách và quan trọng. Trường ĐHBKHN - một trong số ít trường đã được cho phép cơ chế tự chủ, đây là cơ hội những cũng đặt ra những thách thức to lớn cho nhà trường trong bối cảnh chuyển giao này. GS.TS.Trần Đại Lâm cho biết: Một trường đại học thực hiện tự chủ được trao quyền toàn diện về các nội dung: Thực hiện nhiệm vụ, tổ chức, nhân sự và tài chính; Đơn vị nâng cao được tính chủ động, sáng tạo trong công tác xây dựng kế hoạch, các hoạt động tuyển sinh, đào tạo, nghiên cứu khoa học, cung cấp dịch vụ, tổ chức bộ máy, quản lý biên chế,… đó là những cơ sở có thể nhận ra khi nhà trường được trao quyền tự chủ.

Hiện tại, công tác NCKH ở Việt Nam nói chung và các trường đại học, viện nghiên cứu đang tách biệt giữa nghiên cứu cơ bản và nghiên cứu ứng dụng. Sản phẩm của nghiên cứu cơ bản, học thuật là các công trình, công bố khoa học; Sản phẩm của nghiên cứu ứng dụng là các bằng phát minh, sáng chế, sở hữu công nghiệp và các sản phẩm thương mại hóa phục vụ xã hội. Có thể nhận thấy là hiện tại hai mảng tách biệt này chưa có sự liên kết, kế thừa hay đúng hơn là chưa có một đầu mối quản lý có thể tập hợp, kết nối các chuỗi nghiên cứu này thành chu trình khép kín. Chính vì vậy, một trường đại học nghiên cứu cần phải nắm được toàn bộ chu trình NCKH và đưa ra các mối liên kết phát triển hơn nữa các hướng nghiên cứu tiềm năng.

Trong hội thảo lần này, thông qua các phương án đẩy mạnh phát triển NCKH, trường ĐHBKHN chủ trương đẩy mạnh các hoạt động nghiên cứu, thúc đẩy các phương án để hỗ trợ quá trình tự chủ mà nhà trường đang thực hiện. Trong đó, Mạng lưới Cựu sinh viên đóng vai trò thiết thực trong công tác xây dựng ý kiến, đưa ra phương án, các kiến nghị thực hiện để xây dựng trường đại học trong quá trình tự chủ, góp phần nâng cao hiệu quả phát triển NCKH của trường đại học trong tương lai.

Tạp chí tự động hóa ngày nay, số tháng 6 năm 2019


Newer news items:
Older news items:

 

Hỗ trợ online

Hỗ trợ Web
Mr Phương: 0988906030

Liên kết & Quảng cáo







 



Nhà tài trợ


Sửa biến tần

Mới cập nhật

Tìm kiếm

Quảng cáo&Liên kết