Trang chủ Sinh viên & Tuổi trẻ Sinh viên & Tuổi trẻ Những sân chơi khoa học bổ ích trong các trường kỹ thuật

Những sân chơi khoa học bổ ích trong các trường kỹ thuật

Năm 2002, Cuộc thi robocon Việt nam lần đầu được tổ chức và trở thành sân chơi thường niên cho sinh viên đến từ các trường kỹ thuật công nghệ trong cả nước. Đến nay sân chơi ấy vẫn còn nhưng nó đã không còn phù hợp với nhiều trường, nhiều sinh viên. Để khơi dậy niềm đam mê nghiên cứu sáng tạo khoa học và tạo cơ hội cho sinh viên thực hành nhiều hơn bên ngoài giảng đường, những sân chơi kỹ thuật mới với quy mô nhỏ đã được hình thành ngay trong các trường kỹ thuật công nghệ. Những ghi nhận dưới đây của phóng viên giúp bạn đọc có nhiều thông tin hơn về các sân chơi này. 

Sôi nổi các cuộc thi

Gần 10 năm trở lại đây, nhiều trường đại học, cao đẳng kỹ thuật trên cả nước đã đẩy mạnh việc phát động các cuộc thi mini dành cho sinh viên trong trường. Điển hình là Trường ĐH Sư phạm Kỹ thuật Tp. Hồ Chí Minh có rất nhiều cuộc thi như: Cuộc thi Robot tìm đường mê cung, thi Thiết kế LED trang trí, Robot leo dây, Múa rối nước tự động, Cuộc thi về IoT và sắp tới là Robot chơi bóng rổ. Học viện Công nghệ Bưu chính Viễn thông có hai cuộc thi Thiết kế điện tử PTIT và Lập trình robot; Trường ĐH Khoa học Tự nhiên - Đại học Quốc gia Hà Nội có Open-Robohus và Hus-Racing; Học viện Kỹ thuật Quân sự có Mini Robocon và Máy bay mô hình; Trường Cao đẳng Kỹ thuật Cao Thắng thi Robot Sumo và còn rất nhiều cuộc thi ở các trường khác với hình thức thi đấu hết sức phong phú, đa dạng.

Các cuộc thi này được tổ chức với quy mô lớn nhỏ khác nhau. Có cuộc thi mang quy mô cấp trường, nội bộ trường hoặc mở rộng mời các trường khác tham gia. Có giải do liên chi đoàn khoa đứng ra phát động nhưng cũng có giải chỉ thuộc phạm vi nội bộ khoa hoặc bộ môn do lĩnh vực chuyên môn đặc thù mà các khoa khác không tham gia được. Dù vậy, các trận đấu diễn ra không kém phần sôi nổi, gay cấn so với cuộc thi cấp Quốc gia như cuộc thi Robocon Việt Nam do VTV tổ chức hay cuộc đua Xe không người lái do Tập đoàn FPT phát động. Số lượng các đội tham gia thi đấu ở vòng loại tuỳ trường mà có từ hơn chục đội cho đến gần trăm đội thi, phải ganh đua nhau rất quyết liệt để lọt vào vòng Chung kết chỉ gồm trên dưới mười đội. 

alt

Cuộc thi Open Robohus 2016 của Trường ĐH Khoa học Tự nhiên (nguồn: HUS) 

Sân chơi năng động, đầy ý nghĩa

Trong một cuộc trả lời phỏng vấn của PV Tạp chí Tự động hoá ngày nay, PGS.TS Vũ Hoàng Linh - Phó Hiệu trưởng Trường ĐH Khoa học Tự nhiên cho biết: “Trường xưa nay vẫn nặng về đào tạo hàn lâm lý thuyết. Để giúp học sinh, sinh viên của nhà trường có thể hình dung cụ thể hơn nữa bài học lý thuyết trên giảng đường và thực hành trong phòng thí nghiệm, những sân chơi sáng tạo này rất được ủng hộ”. Đây cũng là mục đích chung của các cuộc thi, dù diễn ra với quy mô và hình thức thi đấu như thế nào, cũng đều nhằm tạo sân chơi bổ ích, lành mạnh sau những giờ học tập trên giảng đường, đẩy mạnh phong trào nghiên cứu khoa học, giúp các em sinh viên có thể áp dụng ngay kiến thức vào thực tế, từ đó các em hiểu và nắm vững kiến thức hơn. Ngoài ra, theo Thiếu tướng Nguyễn Công Định - Giám đốc Học viện Kỹ thuật Quân sự, cuộc thi giúp các em rèn luyện tinh thần làm việc theo nhóm, đồng thời rèn luyện đội ngũ giảng viên luôn tiếp cận cái mới và gắn kết với học viên.

Bên cạnh mục đích chung như vậy, nhiều trường tổ chức các cuộc thi với mục tiêu sát sườn hơn. Trường Đại học Lạc Hồng, ngôi trường 6 lần giành giải vô địch Robocon Việt Nam, hàng năm đều tổ chức Cuộc thi Robocon Lạc Hồng thi đấu nội bộ giữa 12 đội trong trường để tìm ra 6 đội đại diện đi thi Robocon Việt Nam. Trường Cao đẳng Cơ điện Hà Nội tổ chức cuộc thi “Tay nghề sinh viên” các cấp khoa và cấp trường để chọn ra các sinh viên có tố chất tốt nhất đi thi tay nghề giỏi cấp Thành phố rồi đến cấp Quốc gia, cấp Thế giới...

Một số cuộc thi được tổ chức vào những dịp đặc biệt ý nghĩa như cuộc thi Mini Robocon của Học viện Kỹ thuật Quân sự thường hướng đến sự kiện chào mừng Ngày thành lập quân đội nhân dân Việt Nam 22/12, vì vậy mỗi giải thi đấu đều gắn liền với một chủ đề như chủ đề Bảo vệ biển đảo (năm 2015) hay “Quân đội Nhân dân Việt Nam - Những mốc son lịch sử” (năm 2014). Cuộc thi “Sáng tạo Robot” năm 2016 của Trường Cao đẳng Công nghệ - Đại học Đà nẵng mang chủ đề “Cá chép hoá Rồng” được lấy cảm hứng từ tượng cá chép hoá rồng đặt tại bờ Đông sông Hàn của Tp. Đà Nẵng trong khuôn khổ Dự án “Bến du thuyền và Câu lạc bộ thể thao dưới nước”. 

alt

Cuộc thi Mini Robocon năm 2015 của Học viện Kỹ thuật Quân sự. Ảnh Trà Giang

Rào cản kinh phí

Trao đổi về những khó khăn khi tổ chức cuộc thi, đa số các trường đều chia sẻ rào cản lớn nhất mà họ đã, đang hoặc có thể gặp phải đó là vấn đề về kinh phí. Thầy Lê Hoàng Anh, giáo viên phụ trách các cuộc thi công nghệ của Khoa Cơ điện - Điện tử (Trường ĐH Lạc Hồng) cho biết: Những năm đầu tổ chức các cuộc thi này nhà trường cũng gặp rất nhiều khó khăn vì chưa có kinh nghiệm, chưa phát động được phong trào, không có đủ cơ sở vật chất, kinh phí. Sau đó mới dần dần thực hiện và rút kinh nghiệm. Thầy Nguyễn Ngọc Minh - Trưởng Khoa Kỹ thuật điện tử (Học viện Công nghệ Bưu chính Viễn thông cũng có cùng tâm tư: Cuộc thi Thiết kế điện tử do Khoa tổ chức chỉ được tài trợ rất ít, khoa chủ yếu hỗ trợ các em về mặt chuyên môn và phòng thực hành.

Thường trong các giải thi đấu, các đội tham gia đều phải tự bỏ tiền mua sắm thiết bị để chế tạo sản phẩm dự thi. Nhiều trường cũng đã kêu gọi tài trợ từ các doanh nghiệp hợp tác với nhà trường, có nơi huy động cả sự đóng góp, ủng hộ từ các thầy cô và toàn thể sinh viên trong trường. Tuy nhiên, để huy động kinh phí nhiều khi không phải dễ dàng. Cuộc đua ô tô điều khiển từ xa do Ban chấp hành Liên chi đoàn - Liên chi hội sinh viên Viện Điện (Trường ĐH Bách Khoa) tổ chức được hai lần vào năm 2012 và 2014 đến nay đã phải tạm ngừng bởi gặp khó khăn về kinh phí tổ chức cũng như trao giải thưởng cho các em. Thầy Lê Đức Tùng - Bí thư Liên chi đoàn cho biết, cuộc thi chỉ mang tính chất cấp Khoa nên rất khó để kêu gọi tài trợ, nếu ở cấp Trường có lẽ sẽ dễ dàng hơn.

alt Cuộc đua ô tô điều khiển từ xa của sinh viên Viện - ĐH Bách khoa Hà Nội năm 2014 là sự hào hứng của nhiểu sinh viên. Ảnh Trà Giang 

Thành công nhờ lòng đam mê và nhiệt huyết

Kinh phí là một rào cản nhưng có lẽ không phải là yếu tố quyết định sự bền vững của các giải thi đấu. Robocon Lạc Hồng không có nhà tài trợ nào nhưng đến nay đã tổ chức được 13 lần. Cuộc thi Thiết kế điện tử PTIT diễn ra khoảng 6 năm nay dù còn nhiều khó khăn do phòng lab chưa đủ thiết bị đáp ứng cho sinh viên thí nghiệm và nguồn tài trợ còn mỏng. Ngoài ra, nhiều cuộc thi khác như Open Robohus cũng tổ chức được 6 lần, Mini Robocon 7 lần, Máy bay mô hình 4 lần, Robot Sumo 3 lần,... đã minh chứng cho tính bền vững của các cuộc thi.

Thành công của những cuộc thi đầy ý nghĩa này, hơn hết đó chính là nhờ vào tinh thần hăng say của tuổi trẻ và lòng nhiệt huyết của các thầy cô - những người đứng ra tổ chức và hướng dẫn các em trong quá trình tham gia thi đấu. Em Phùng Văn Nam, trưởng nhóm giành giải nhất cuộc thi Thiết kế điện tử PTIT 2016 chia sẻ: “Ngay từ khi còn là sinh viên năm nhất, những sản phẩm dự thi của các anh chị khoá trước đã hấp dẫn và thôi thúc em tham gia. Từ đó em bắt đầu mày mò nghiên cứu và dành tâm huyết cho sản phẩm của riêng mình. Kết quả mà nhóm đạt được có sự góp phần không nhỏ của tất cả các thầy cô trong Khoa bởi các thầy cô luôn sẵn sàng giải đáp về mặt chuyên môn cho các em khi cần”. Còn ở Trường ĐH Khoa học tự nhiên, cuộc thi do Đoàn Trường phát động và đăng cai tổ chức, theo thầy Vũ Hoàng Linh: “Các thành viên trong Ban tổ chức đều rất nhiệt tình. Nhà trường cũng ủng hộ về chủ trương và bố trí địa điểm phù hợp giúp cuộc thi dễ dàng thu hút khán giả hơn”.

altCuộc đua xe lập trình Open Hus - Racing của Liên chi đoàn Khoa Vật Lý - Trường ĐH Khoa học tự nhiên có nhiều bạn nữ tham gia. Ảnh Trà Giang 

Thầy Đồng Văn Ngọc, Hiệu trưởng Trường Cao đẳng Cơ điện Hà Nội, ngôi trường có 2 sinh viên duy nhất ở Việt Nam được tham gia Cuộc thi Tay nghề giỏi quốc tế 2017, lĩnh vực điều khiển điện công nghiệp và lắp điện nhà thông minh, cũng khẳng định: sự đam mê nghiên cứu sáng tạo khoa học của các em là yếu tố làm nên thành công trong các cuộc thi. Bên cạnh đó, để các em có môi trường thực hành tốt, nhà trường đã trang bị nhiều máy móc, thiết bị hiện đại như: xưởng thực hành công nghiệp ô tô, xưởng thực hành cơ điện tử, phòng thí nghiệm mô phỏng hệ thống điện, trung tâm KNX - tiêu chuẩn nhà thông minh,... Về vấn đề này, không thể không kể đến Trường ĐH Sư phạm kỹ thuật Tp. Hồ Chí Minh với vai trò tiên phong trong đổi mới giáo dục, với phòng Open Lab có thầy hướng dẫn trực 24/24, phòng Innovation Lab, và đây cũng là trường đầu tiên thành lập Khoa sáng tạo và khởi nghiệp giúp các em tìm ra ý tưởng và từ ý tưởng làm ra sản phẩm.

Đó chỉ là một số trường hợp mà phóng viên có điều kiện khảo sát. Có thể có nhiều trường vẫn chưa đủ điều kiện, kinh phí để đầu tư trang thiết bị thực sự đầy đủ, hiện đại cho sinh viên của mình, nhưng sự phát triển của khoa học công nghệ cũng như những đổi mới trong chính sách giáo dục chắc chắn đã tác động đến phương pháp đào tạo coi trọng thực hành mà chúng ta dễ thấy qua những ví dụ về các cuộc thi trên. 

BÙI THỊ VÂN ANH

Theo Tạp chí Tự động hoá ngày nay số 193 (tháng 3/2017)

 


Newer news items:
Older news items:

 

Hỗ trợ online

Hỗ trợ Web
Mr Phương: 0988906030

Liên kết & Quảng cáo







 



Nhà tài trợ


Sửa biến tần

Mới cập nhật

Quảng cáo&Liên kết