Ngày 26/11/2011, tại Diễn đàn trao đổi về Điều khiển học và Chương trình nghiên cứu cơ bản (NCCB) của Nhà nước (trong khuôn khổ Hội nghị toàn quốc về Điều khiển và Tự động hóa VCCA 2011), các đại biểu tham dự VCCA 2011 đều chỉ ra rằng lĩnh vực Tư động hóa-Điều khiển của Việt Nam đang thiếu NCCB và điều này ảnh hưởng rất lớn đến sự phát triển của ngành trong thời gian qua.

Vì vậy, các đại biểu cũng đã nhất trí cao về việc cần thiết thành lập Hội đồng khoa học trong lĩnh vực Tự động hóa-Điều khiển.
PGS.TSKH.Phạm Thượng Cát chủ trì diễn đàn đã chỉ ra rằng Chương trình NCCB của Nhà nước đã hình thành 5 năm nay. Ở các lĩnh vực như Cơ học, Toán học, Tin học, Hóa học,... đều có NCCB và có hội đồng chủ trì, được Nhà nước hỗ trợ kinh phí.

Tại diễn đàn trao đổi về Điều khiển học và Chương trình nghiên cứu cơ bản của Nhà nước (trong khuôn khổ Hội nghị toàn quốc về Điều khiển và Tự động hóa VCCA

Đầu tư của Nhà nước để phát triển KHCN có hai mảng gồm KHCN (các chương trình KC) và  NCCB. Nhưng với lĩnh vực Tự động hóa-Điều khiển chủ yếu chỉ có kinh phí trong trong các chương trình KHCN như chương trình trọng điểm của Nhà nước, Chương trình CK 03. Lĩnh vực điều khiển học đã phát triển ở Việt Nam từ những năm 1973 nhưng từ đó đến nay mảng NCCB hầu như không thúc đẩy lên. Nhà nước dường như cũng không thấy đây là hướng cần đầu tư, nhưng ngày nay thực tế cho rằng đây là lĩnh vực rất quan trọng để phát triển KHCN trong nước. Hàng năm có nhiều nhà khoa học nhanh nhạy nghiên cứu ứng dụng nhưng cũng có nhiều người muốn đào sâu NCCB, do đó rất cần nguồn kinh phí để phát triển. Mặt khác, muốn phát triển tự động hóa mà không có nền tảng cơ bản thì thua lỗ, nên chúng ta phải hòa nhập với các ngành khác trong việc phát triển NCCB.
Đồng tình với ý kiến của người chủ trì, GS.TSKH Nguyễn Phùng Quang đến từ Trường ĐH Bách khoa Hà Nội cho rằng, cho đến giờ Điều khiển học là linh hồn, nền tảng của Tự động hóa nhưng thực chất chưa được Nhà nước quan tâm đúng mức thông qua việc hỗ trợ của một hội đồng như các lĩnh vực khác. Vì thế cần lấy mái nhà của Hội Tự động hóa Việt Nam để chuẩn bị cho việc hình thành hội đồng này.
PGS.TSKH. Nguyễn Công Định đến từ Học viện Kỹ thuật Quân sự cũng khẳng định cần diễn đàn Điều khiển học trong NCCB của Nhà nước. Trước đây, những người làm NCCB trong lĩnh vực điều khiển học vẫn ẩn trong toán điều khiển, CNTT hoặc do cách viết đề tài để triển khai, nhưng việc này trở nên phụ thuộc. Cùng quan điểm với TSKH. Nguyễn Công Định, GS.TS. Đào Văn Hiệp (Học viện Kỹ thuật Quân sự) nêu rõ: Hiện nay có những bài báo thuộc lĩnh vực Tự động hóa hay Điều khiển phải gửi sang ngành khác để đăng tải hay phải gửi sang hội đồng khác như Cơ học, Toán học, Tin học... là thiếu thuyết phục và có cái khó của nó. Số NCS, Ths, đào tạo về lĩnh vực này rất nhiều nhưng chúng ta lại không có cách nào để hỗ trợ cho họ. Các đề tài KC, đề tài cấp Bộ có nội dung Tự động hóa rất cần có NCCB nếu không lại quanh quẩn từ A-B rồi lại B-A chứ không thể tiến được. Trong khi với Chương trình KC không thể hỗ trợ cho NCCB do thời gian và sức ép về sản phẩm, tác giả thường chỉ chạy theo sản phẩm.
Thiếu NCCB trong lĩnh vực Tự động hóa-Điều khiển dẫn đến thiếu công nghệ, sản phẩm cốt lõi, thiếu đồng bộ cho sự phát triển của ngành. Thiếu Hội đồng khoa học cho lĩnh vực này dẫn đến sự phụ thuộc, thiếu thuyết phục và không có điều kiện thúc đẩy NCCB,... Những lý do cơ bản trên đây đã  khiến các đại biểu VCCA 2011 đi đến sự thống nhất cần sớm thành lập Ban trù bị bao gồm các thành viên đại diện cho Hội Tự động hóa Việt Nam, đại diện các trường, viện nghiên cứu liên quan để chuẩn bị hồ sơ cho việc đề xuất thành lập hội đồng. q
PV

Số 133 (12/2011)♦Tạp chí tự động hóa ngày nay