Trang chủ Diễn đàn Thị trường lao động Việt Nam dưới tác động của CMCN 4.0

Thị trường lao động Việt Nam dưới tác động của CMCN 4.0

Cuộc cách mạng công nghiệp lần thứ 4 (CMCN 4.0) đã, đang và sẽ tác động mạnh mẽ đến cơ cấu thị trường lao động tại Việt Nam. Cụ thể, nhu cầu về nguồn lao động chất lượng cao tăng lên, trong khi lao động giản đơn, giá rẻ giảm xuống đáng kể.

Đây là đánh giá chung trong các bài nghiên cứu về tác động của CMCN 4.0 đối với thị trường lao động, được chia sẻ tại Hội thảo Khoa học quốc gia “Xu hướng phát triển của lao động trong các loại hình doanh nghiệp ở Việt Nam” ngày 14/9/2017 tại Hà Nội. Hội thảo do Tạp chí Thông tin và Dự báo kinh tế - xã hội (Trung tâm thông tin và dự báo kinh tế - xã hội Quốc gia, Bộ Kế hoạch - Đầu tư) cùng Viện Công nhân và Công đoàn (Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam) phối hợp tổ chức nhằm tạo diễn đàn để các nhà khoa học, các nhà quản lý trình bày, chia sẻ kết quả nghiên cứu về những vấn đề như: sự phát triển của các loại hình doanh nghiệp; dự án cung cầu lao động trong các loại hình doanh nghiệp đến năm 2030,…

alt

Quang cảnh Hội thảo Khoa học quốc gia “Xu hướng phát triển của lao động trong các loại hình doanh nghiệp ở Việt Nam”

Trong bài báo cáo của mình, TS. Nguyễn Thị Lan Phương (Học viện Ngân hàng) đã nhận định: “…công nghệ 4.0 gắn chặt với năng lực trí tuệ. Trong phần lớn của cải sản xuất ra cho xã hội thì của cải do trí tuệ sáng tạo chiếm tỉ lệ lớn. Như vậy, CMCN 4.0 đòi hỏi chất lượng nhân lực cao hơn nhưng số lượng lại giảm đi, vì một khối lượng lao động ít hơn cũng đủ để điều khiển một khối lượng máy móc lớn hơn”.

CMCN 4.0 mang đến tự động hoá một phần hay thậm chí toàn bộ dây chuyền sản xuất, sản sinh ra những con robot thông minh làm việc tại công trường, phân xưởng và cả trong bệnh viện, trường học. Miễn là máy móc được cài đặt thông số chính xác và được giám sát cẩn thận bởi con người, chúng có thể thay thế hàng trăm, hàng nghìn người lao động (NLĐ). Các nghiên cứu đều đề cập đến dự báo của ILO, trong đó cảnh báo khoảng 56% số NLĐ tại 5 quốc gia Đông Nam Á (bao gồm Việt Nam) có nguy cơ mất việc do bị thay thế bởi công nghệ, đặc biệt các ngành dệt may, da giày, lắp ráp điện tử, chế biến thuỷ sản, dịch vụ bán lẻ,… Tại Việt Nam, ILO đánh giá 70% NLĐ thuộc một số ngành nghề sẽ bị mất việc làm khi nền công nghiệp 4.0 được triển khai; riêng với ngành dệt may con số này là 86%.

CMCN 4.0 đe doạ mạnh mẽ đến việc làm của NLĐ, nhưng đồng thời cũng mở ra những loại hình nghề nghiệp mới đòi hỏi lao động trí óc nhiều hơn, hay nói cách khác CMCN 4.0 đặt ra nhu cầu về nguồn lao động chất lượng cao. Theo đánh giá của nhóm nghiên cứu tại Trường Đại học Nội vụ Hà Nội, nguồn nhân lực chất lượng cao là nguồn lực chính và có tính quyết định tạo ra bước đột phá, kiến tạo những phương thức mới để xuất sản ra của cải vật chất hiệu quả hơn, thúc đẩy tăng trưởng và phát triển kinh tế - xã hội. Nó cũng là yếu tố quyết định việc phát triển và ứng dụng khoa học công nghệ, quyết định sự thành công CMCN 4.0 ở nước ta. Vì vậy việc phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao ở Việt Nam hiện nay đang là vấn đề hiện hữu và cần đặc biệt chú trọng.

PGS. TS. Vũ Quang Vinh (Học iện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh) cũng cho rằng: “tập trung đào tạo nhân lực, nhất là nhân lực chất lượng cao là nhiệm vụ cấp thiết”, tuy nhiên ông nhận định sự phát triển này gặp cản trở rất lớn bởi “Đại bộ phận lao động Việt Nam trình độ thấp, chưa được đào tạo chuyên môn, kỹ thuật (81,9% năm 2015)”. PGS cũng bày tỏ lo ngại: “Thất nghiệp ở Việt Nam trầm trọng hơn ở các nước phát triển, bởi hiện nay, lợi thế lao động giá rẻ không còn nữa, trong khi Việt Nam đang ở thời kỳ dân số vàng, lực lượng lao động hiện nay hơn 53 triệu người, mỗi năm lại tăng thêm khoảng 1,5 triệu lao động, do vậy sức ép việc làm rất lớn”.

Tuy nhiên, một dấu hiệu khả quan cho thấy, Việt Nam có lợi thế nhờ dân số trẻ, năng động với sự nhanh nhạy trong ứng dụng CNTT. “Nguồn lao động CNTT đã phát triển mạnh mẽ, có tính đột phá trong những năm qua. Lợi thế về ngành công nghệ thông tin khi được áp dụng trong các ngành khác là cơ hội cho lực lượng lao động Việt Nam tham gia vào những phân khúc thị trường tạo giá trị gia tăng cao”, TS. Nguyễn Thị Lan Phương nhận định.

Trong bối cảnh đó, các nhà nghiên cứu đều cho rằng, Chính phủ Việt Nam cần có chiến lược tổng thể về quy hoạch, đào tạo nguồn nhân lực; và cần tăng cường mối liên kết giữa cơ sở đào tạo với doanh nghiệp sản xuất nhằm nâng cao chất lượng đạo tạo, đồng thời gắn kết chặt chẽ giữa cung và cầu.

VÂN ANH

 Theo Tạp chí Tự động hoá ngày nay tháng 9/2017

 


Newer news items:
Older news items:

 

Hỗ trợ online

Hỗ trợ Web
Mr Phương: 0988906030

Liên kết & Quảng cáo






 



Nhà tài trợ


Sửa biến tần

Mới cập nhật

Tìm kiếm

Quảng cáo&Liên kết