Trang chủ Công nghệ & Ứng dụng Công nghệ & Ứng dụng Ngành cơ khí Việt Nam: Phát triển dần vào thế chủ động

Ngành cơ khí Việt Nam: Phát triển dần vào thế chủ động

Hà Thanh

Theo nhận định của các chuyên gia kinh tế, từ thời điểm chúng ta thực hiện triển khai Chiến lược phát triển ngành Cơ khí Việt Nam đến 2010, tầm nhìn 2020 đến nay là năm thứ 6 Chiến lược được vận hành. Nhiều ý kiến cho rằng, mục tiêu phát triển ngành là khó thực hiện được, doanh thu xuất khẩu hướng đến con số 1 tỷ USD/năm sẽ không thành hiện thực. Tuy nhiên, ông Ngô Văn Trụ - Phó Vụ trưởng Vụ Công nghiệp nặng - Bộ Công Thương lại cho rằng, đến nay xuất khẩu của toàn ngành cơ khí đã vượt con số chúng ta hướng đến. Chỉ tính 9 tháng đầu năm giá trị xuất khẩu cơ khí đã đạt 1,918 tỷ USD. Ngành đã có những bước phát triển đáng kể, chuyển đổi quan trọng từ thụ động sang chủ động đầu tư, tìm tòi sáng tạo công nghệ mới, nâng cao khả năng cạnh tranh, thích nghi với cơ chế thị trường.
Thực tế, trong quá trình phát triển ngành Cơ khí, theo ông Ngô Văn Trụ, chúng ta có thể chia ra làm 4 giai đoạn cơ bản, trong đó đáng lưu ý nhất là giai đoạn thứ 4 với việc Thủ tướng Chính phủ ban hành quyết định số 186/2002/QĐ - TTg ngày 26/12/2002 phê duyệt Chiến lược phát triển ngành. Trong đó, có 8 chuyên ngành, sản phẩm cơ khí trọng điểm được ưu tiên phát triển như thiết bị toàn bộ, máy động lực, cơ khí phục vụ nông lâm ngư nghiệp và công nghiệp chế biến, máy công cụ, cơ khí xây dựng, cơ khí đóng tàu, thiết bị kỹ thuật điện - điện tử, cơ khí ôtô, giao thông vận tải.
Với công nghiệp đóng tàu, thời gian qua chúng ta đã chế tạo được các loại tàu có chất lượng, đạt tiêu chuẩn quốc tế như tàu chở hàng tải trọng từ 6.500 tấn - 53.000 tấn, các loại tàu cao tốc phục vụ cho an ninh, quốc phòng, tàu chở hàng conteiner, tàu chở dầu thô cỡ 13.500 tấn. Hiện lĩnh vực đóng tàu đã có thể thoả mãn nhu cầu trong nước, hướng đến xuất khẩu cho các nước khu vực châu Âu, Nhật Bản, Hàn Quốc.

 

Trong lĩnh vực thiết bị toàn bộ, ngành cũng đã đạt được nhiều thành tích cao như Tổng công ty LILAMA đã có thể đảm nhiệm và trở thành nhà Tổng thầu EPC đầu tiên của Việt Nam khi trúng thầu các gói thầu số 2 và số 3 của nhà máy lọc dầu Dung Quất. Tiếp đến là chế tạo và lắp đặt phần lớn các thiết bị chính của nhà máy Nhiệt điện Na Dương, Phú Mỹ 3, 4. Ngoài ra, LILAMA cũng đã được Chính phủ giao làm Tổng thầu EPC cho nhà máy điện Uông Bí mở rộng với công suất 300MW, nhà máy điện Cà Mau công suất 750MW.
Về công nghiệp ôtô, xe máy, chúng ta cũng đã có quy hoạch phát triển ngành công nghiệp ôtô Việt Nam đến năm 2010, tầm nhìn 2020. Hiện nay, công nghiệp ôtô đã có thể thoả mãn nhu cầu trong nước về các loại xe buýt với tỷ lệ nội địa hoá khoảng 40%, các loại xe tải nhẹ công suất dưới 5 tấn. Ngành công nghiệp xe gắn máy đã có những tiến bộ vượt bậc trong khoảng 5 năm trở lại đây, không những thoả mãn nhu cầu trong nước, mà còn xuất khẩu được khoảng 100.000xe/năm, tỷ lệ nội địa hoá các phương tiện xe máy trong nước đạt khoảng 85 - 90%.
Các lĩnh vực như chế tạo thiết bị cơ khí thuỷ công, và các sản phẩm cơ khí khác cũng đạt được nhiều thành quả quan trọng. Chế tạo thiết bị cơ khí thuỷ công cũng đã xây dựng được những nhà máy thuỷ điện có công suất đến 300MW. Trong khi đó, trước đây chúng ta thường phải nhập khẩu gần như toàn bộ. Các doanh nghiệp trong nước hiện cũng đã làm chủ được công tác thiết kế, chế tạo thiết bị cơ khí thuỷ công, cho các công trình thuỷ điện với quy mô, công suất và tỷ lệ đầu tư cao như công trình Nhà máy thuỷ điện Sơn La. Hiện chúng ta đã sản xuất được các động cơ Diesel, sản xuất được xe đạp, máy bơm nước, các loại cần trục, cầu trục, cơ khí xây dựng.
Mặc dù đạt được nhiều thành quả như vậy và ngành Cơ khí đang đi vào thế chủ động hơn trong sản xuất, trong đầu tư, tìm kiếm thị trường nhưng theo ông Trụ, trong những năm tới, chắc chắn ngành sẽ phải đối mặt với không ít các thách thức lớn. Thách thức đó có thể là thiếu vốn đầu tư chiều sâu, đổi mới công nghệ hoặc để đầu tư mới nhằm tạo ra sản phẩm mới, chất lượng cao, phục vụ các nhu cầu ngày càng cao của thị trường không chỉ ở nước ngoài mà còn cả ở thị trường nội địa. Ngành sẽ thiếu lực lượng nghiên cứu phát triển, trước hết đó là lực lượng thiết kế chế tạo, thiếu các Tổng công trình sư hoặc các kỹ sư trưởng cho các dự án thiết bị toàn bộ. Chương trình nội địa hoá mới đưa vào thực hiện, song đã sớm phải chấm dứt vì không thể tiếp tục duy trì yêu cầu này một cách bắt buộc, mà phải trên cơ sở tự nguyện của các doanh nghiệp. Chúng ta cũng thiếu trầm trọng lao động đã qua đào tạo. Ngành cũng phải đối mặt với sự cạnh tranh quyết liệt của các sản phẩm cơ khí nhập khẩu, trong khi khả năng cạnh tranh của các sản phẩm cùng loại trong nước còn yếu.
Để ngành cơ khí có thể đi tắt đón đầu, phát huy mạnh hơn nữa thế chủ động trong hội nhập, các chuyên gia cho rằng lúc này vai trò hỗ trợ của Nhà nước, chức năng đầu tư ban đầu của cơ quan, Nhà nước cũng nên "giãn" dần, chỉ nên áp dụng đối với các ngành chế tạo tư liệu sản xuất. Các chính sách về thuế, giảm chi phí thuế theo lộ trình cam kết quốc tế sẽ tạo điều kiện để doanh nghiệp phát triển thị trường, giảm chi phí cho các nhà lắp ráp, nhập khẩu trong nước, tạo môi trường cạnh tranh, qua đó khuyến khích doanh nghiệp xuất khẩu. Nhà nước cũng cần có một chương trình tổng thể với những nội dung và lộ trình hợp lý, phù hợp với một chiến lược linh hoạt, với quy hoạch phát triển kinh tế xã hội, đáp ứng những định chế quốc tế mà nước ta cam kết. Cần đổi mới về căn bản phương thức hoạt động, công nghệ, coi cạnh tranh là động lực để đổi mới, đặt doanh nghiệp vào vị trí trọng tâm trong đổi mới công nghệ. Tạo môi trường thích hợp cho đổi mới, ứng dụng rộng rãi công nghệ mới, tại Việt Nam. Thực hiện phương châm đi tắt đón đầu nhằm đạt trình độ trung bình tiên tiến của Châu Á, không ngừng nâng cao khả năng cạnh tranh trên cả ba tuyến là sản phẩm hàng hoá, doanh nghiệp và tổng thể nền kinh tế. Gấp rút đào tạo nguồn nhân lực theo hướng kinh tế tri thức, có nghiệp vụ giỏi và phẩm chất đạo đức tốt. Coi con người là yếu tố trung tâm của sự phát triển, coi công nghệ là yếu tố then chốt của CNH - HĐH đất nước.

Số 101 (1+2/2009)♦Tự động hóa ngày nay


Newer news items:
Older news items:

 

Hỗ trợ online

Hỗ trợ Web
Mr Phương: 0988906030

Liên kết & Quảng cáo


 
 
 

logost new




 


 


Nhà tài trợ


Sửa biến tần

Mới cập nhật

Tìm kiếm

Quảng cáo&Liên kết