Trang chủ Công nghệ & Ứng dụng Công nghệ & Ứng dụng Fablab Cần Thơ - một mô hình khác cho phát triển KHCN Đồng bằng Sông Cửu Long

Fablab Cần Thơ - một mô hình khác cho phát triển KHCN Đồng bằng Sông Cửu Long

Fablab Cần Thơ (FablabCT) hiện là một trong 7 fablab có mặt tại Việt Nam. Sự ra đời của FablabCT đánh dấu mô hình fablab đầu tiên có mặt ở Đồng bằng Sông Cửu long, đặc biệt đây là một trong số ít fablab có mô hình thương mại sản phẩm hiện nay tại Việt Nam. 

FablabCT được thành lập vào tháng 8/2016 trong một phòng trọ sinh viên rộng 20m2 bởi những người trẻ tuổi đam mê, nhiệt huyết với khoa học, trong đó có cả thành viên là người Việt Nam đang công tác ở nước ngoài. Những ngày đầu, họ phải vượt qua nhiều khó khăn cả về mặt thời gian lẫn tài chính vì những người sáng lập (founder) và những người quản lý chủ chốt (fabmaster) đều đang có công việc của riêng mình và không cùng một khu vực địa lý. Nhiều cuộc họp phải triển khai nhóm online. Họ cũng phải vất vả tìm kiếm nguồn kinh phí cho các lần tổ chức lớp học và sự kiện trao đổi với các bạn trẻ và sinh viên. Đó là những thử thách không nhỏ mà các founder và những người chủ chốt hiện đang gắn bó với FablabCT chia sẻ với phóng viên.

alt

Một nhóm sinh viên tự động hóa trò chuyện với thành viên FablabCT nhân ngày ra mắt FablabCT 

Tuy nhiên, với mong muốn đóng góp nhiều hơn cho cộng đồng, cho xã hội, góp phần thúc đẩy nền khoa học kỹ thuật ngay tại địa phương cũng như cả nước nên ngay từ đầu các thành viên sáng lập FablabCT đã xác định rõ quan điểm hoạt động là kết nối tài năng, trao quyền cho những người đam mê khoa học trẻ tuổi. Trên nền tảng của mô hình Fablab chuẩn khởi xướng bởi MIT gồm 3 trụ cột “Đào tạo (Learn) - Chế tạo (Make) - Chia sẻ (Share)”, FablabCT đề nghị thêm mô hình chuỗi vòng lặp chế tạo, cung ứng sản phẩm. Đó là: Đào tạo (Learn) => Chế tạo => Chia sẻ => Bán (Sell) sản phẩm. Mô hình hoạt động này đã tạo cho FablabCT điểm khác biệt căn bản so với các fablab khác trong cả nước.

alt

Mô hình vận hành của FablabCT 

Nguyễn Hoài Tưởng, founder của FablabCT (hiện đang ở Pháp) cho biết: “Với điểm nhấn là xúc tiến thương mại hóa sản phẩm, tất cả các hoạt động của FablabCT được đặt dưới áp lực là đáp ứng được nhu cầu của thị trường”.

Hiện FablabCT tham gia nghiên cứu ứng dụng với các tổ chức cá nhân khác, tập trung vào các mảng: Nghiên cứu công nghệ & ứng dụng đào tạo theo mô hình PBL (Problem-Based Learning - học qua vấn đề.); tự động hóa: robot, drones phục vụ cho Ngày hòa bình quốc tế của NGO/UNESCO; nông nghiệp thông minh (uptosmart. vn); quan trắc môi trường; môi trường xanh (tiết kiệm năng lượng & ứng dụng/sử dụng năng lượng tái tạo như năng lượng mặt trời, năng lượng gió; hoa giấy trang trí, sản phẩm pop-up (mô hình giấy) trang trí, sản phẩm gỗ trang trí, sản phẩm sắt mỹ thuật trang trí,... 

Nói về những sản phẩm, dịch vụ hiện nay FablabCT đã và đang sẵn sàng thương mại hóa, bạn Phạm Duy Anh, phụ trách mảng đào tạo và chế tạo sản phẩm của fablab cho biết: “FablabCT hiện đang sản xuất và thương mại các sản phẩm hoa giấy, pop-up giấy, robots, drones, cắt gỗ laser, cắt sắt hoặc gỗ mỹ thuật trong trang trí nội thất. FablabCT cũng đang từng bước phát triển mô hình kinh doanh (bán hàng) thông qua Fablabs.Store(R), song song với đó là phát triển & sản xuất một số KIT phát triển “Made in Vietnam” và “Made by Fablab Cantho” (dùng để nghiên cứu học tập - đối tượng là học sinh, sinh viên và người yêu thích công nghệ)”. Ngoài ra, bạn Đỗ Minh Trí - phụ trách mảng Đối tác chiến lược cũng cho biết thêm: “Sản phẩm nông nghiệp thông minh (UpToSmart) đang được Fablab đầu tư nhiều công sức đã được chuyển giao cho một số đơn vị liên kết, vận hành tốt ở nhiều địa phương khác nhau và sẵn sàng cho thương mại hóa trên diện rộng”. 

alt

FablabCT tham gia Hội chợ nông nghiệp quốc tế Cần Thơ 

 “Mặc dù có thời gian thành lập chưa lâu, lại là một môi trường rất mở, các thành viên đều hoạt động ở các lĩnh vực cụ thể khác nhau, bao trùm được rất nhiều nền tảng khoa học kỹ thuật (kỹ thuật máy tính, lập trình ứng dụng, chế tạo phần cứng, chế tạo hệ thống cơ khí, máy tự động hóa) cho đến chuỗi cung ứng, thương mại sản phẩm nên đã mang lại nhiều thuận lợi cho quá trình phát triển. Fablab có thể chủ động trong tất cả các khâu sản xuất sản phẩm, từ nghiên cứu chế tạo sản phẩm, cũng như đưa sản phẩm ra thị trường”. Đây cũng chính là những thuận lợi mà Nguyễn Hoài Tưởng khẳng định đã mang lại thế mạnh cho FablabCT hiện nay.

Tưởng cũng chia sẻ, FablabCT xuất thân là thành viên của ACTICIO (Hiệp hội Công nghệ Máy tính ứng dụng và sáng kiến cho sáng tạo mở) được thành lập bởi các cựu du học sinh và nhà khoa học Việt Nam tại Pháp và Bỉ. FablabCT đang phối hợp với một số Fablab khác ở Việt Nam, Pháp, Nga, Trung Quốc và Senegal để thúc đẩy quá trình trao đổi học tập, chuyển giao công nghệ tiên tiến giữa các nước và mở rộng thị trường trong khuôn khổ ban CMIF (Ủy ban thúc đẩy các sản phẩm made in fablab trên thế giới được thành lập tại Moscow, Nga vào tháng 12, 2016). Dự án này cũng vừa được tổ chức LOJIQ chọn giới thiệu tại Hội thảo các nhà khởi nghiệp trẻ khối Pháp ngữ tại Québec, Canada vào tháng 4/2017.

Sự tập hợp “thủ lĩnh” từ các hội nhóm đã có sẵn nhiệt tình, đam mê và dấn thân trong các hoạt động đoàn/hội, vì cộng đồng, sẵn sàng chia sẻ kinh nghiệm cho các bạn trẻ trong các lĩnh vực khác nhau nên dù bận các founder và thành viên vẫn cố gắng thu xếp thời gian để hoạt động cùng anh em khi Fablab có những buổi workshop hoặc các dự án mới. Cũng nhờ sự tập hợp đa ngành nên các hoạt động của fablab đa dạng, dễ tiếp xúc đến mọi người và sinh viên.

Nhờ vào những lợi thế đó mà “... sự hưởng ứng ủng hộ của các nhà khoa học và các trung tâm nghiên cứu trong khu vực đối với mô hình hoạt động của FablabCT rất tốt trong lĩnh vực chia sẻ công nghệ và các hoạt động khác. Các đơn vị sẵn sàng hỗ trợ FablabCT có những buổi workshop để chia sẻ cộng đồng hoặc hỗ trợ FablabCT không gian làm showroom di động để mọi người biết đến các hoạt động của Fablab và những công nghệ thông minh ứng dụng trong đời sống và nông nghiệp”, bạn Nguyễn Trung Hằng, một trong 2 thành viên sáng lập chính của FablabCT cho biết. Nguyễn Trung Hằng cũng hồ hởi giới thiệu thêm: “Dự án HAPIE được tài trợ bởi Hội đồng Anh là một ví dụ điển hình cho sự hưởng ứng và hỗ trợ nhiệt tình của các nhà khoa học trong và ngoài nước đối với FablabCT. Dự án này không chỉ giúp FablabCT tiếp cận với phương pháp PBL mà còn kết nối với các đối tác lớn quan trọng trong nghiên cứu, đào tạo và sản xuất trong cả nước.”

Đầu năm 2017, FablabCT cũng đã được chọn vào danh sách 7 dự án được nhận gói tài trợ năm 2017 của Chương trình Đối tác Đổi mới Sáng tạo Việt Nam - Phần Lan, Giai đoạn 2 (IPP2). 

Để FablabCT hoạt động có hiệu quả hơn nữa, từ khi thành lập đến nay Ban điều hành FablabCT đã tham gia các hoạt động cộng đồng để giới thiệu cho các mọi người biết đến mô hình Fablab như phiên chợ khởi nghiệp; hội chợ nông nghiệp quốc tế cần thơ; mở lớp học miễn phí về lập trình robot cơ bản cho các bạn sinh viên ở Cần Thơ; showroom giới thiệu về mô hình fablab và các sản phẩm FablabCT đang có. Sắp tới, FablabCT kết hợp cùng Hội Tin học Cần Thơ, Up Green Life, Green House, Arduino Coffee Shop, Tường Minh tổ chức các buổi chia sẻ và chương trình đào tạo đến các trường đại học và trung học phổ thông về STEM, công nghệ thông minh ứng dụng trong môi trường và đời sống nhằm thúc đẩy lòng đam mê của các bạn trẻ, đặc biệt là các thanh niên có điều kiện khó khăn.

Chưa đầy một năm sau ngày thành lập, cũng là dựa trên mô hình fablab chung của thế giới nhưng FablabCT đã sớm ý thức được các khó khăn và tìm được cho mình mô hình khác biệt để thích ứng với môi trường đặc thù của Việt Nam. Và với những con người năng động, nhiệt huyết, tập hợp được nhiều lĩnh vực hoạt động, FablabCT đã, đang và sẽ là mô hình lý tưởng cho nhu cầu phát triển khoa học công nghệ, nguồn nhân lực cũng như phát triển kinh tế - xã hội khu vực Đồng bằng Sông Cửu Long. 

Mảng đào tạo của FablabCT hiện nay: 

1. Lập trình Arduino, lập trình robot

2. Thiết kế 3D và ứng dụng máy in 3D vào chế tạo.

3. Sắp tới sẽ là các khóa học robot cho các em học sinh cấp tiểu học & trung học theo mô hình STEM.

4. Nghệ thuật chế tạo hoa giấy với mô hình TIKI House (dành cho các bà nội trợ, các bạn trẻ bị khiếm khuyết các giác quan)

Ngoài ra trong tương lai sẽ phát triển thêm các khóa học với mô hình PBL, hướng đến đối tượng là các công nhân, tổ trưởng, nhân viên thiết kế, các vị trí quản
lý cho các ngành cơ khí gia công chế tạo sản phẩm, cũng như các ngành gia công chế tạo đồ gỗ trang trí nội thất  

TRÀ GIANG - VÂN ANH

Theo Tạp chí Tự động hoá ngày nay số 195 (tháng 5/2017) 

 


Newer news items:
Older news items:

 

Mới cập nhật

Tìm kiếm

Quảng cáo&Liên kết